Ở bữa tiệc, người trò chuyện giỏi là người hỏi nhiều hơn kể và lắng nghe thật sự. Khi giới thiệu, bạn giới thiệu người trẻ hơn với người lớn hơn trước, kèm một chi tiết nhỏ để hai bên có chỗ bắt chuyện. Và có vài chủ đề nên để ngoài cửa: thu nhập, giá đồ, cân nặng, chuyện bao giờ cưới bao giờ có con.
Chào bạn, đây là Giới Thượng Lưu. Tập này dành cho những ai từng cầm ly nước đứng một mình ở góc phòng tiệc, nhìn mọi người cười nói mà không biết bắt đầu từ đâu. Bắt chuyện là một kỹ năng, và như mọi kỹ năng, nó học được.
Mở lời với người lạ bằng câu gì?
Câu mở lời tốt nhất ở bữa tiệc gần như lúc nào cũng xoay quanh thứ hai người đang cùng có: chủ tiệc, nơi chốn, món ăn. Bạn quen chủ nhà thế nào. Món gỏi này lạ quá, bạn đã thử chưa. Câu hỏi kiểu ấy không ai thấy đường đột, vì cả hai đang đứng trong cùng một khung cảnh.
Sau câu đầu, hãy chuyển sang câu hỏi mở, loại câu không trả lời được bằng có hoặc không. Thay vì hỏi bạn làm ngân hàng à, hãy hỏi công việc của bạn dạo này có gì thú vị. Câu hỏi mở cho người kia chỗ để kể, và trong lời kể ấy luôn có sợi chỉ để bạn hỏi tiếp.
Người ta thường thích người hỏi về họ hơn người kể về mình. Nhưng hỏi dồn như phỏng vấn cũng mệt. Nhịp hay là hỏi, lắng nghe, chia sẻ một chút của mình cho cân, rồi lại hỏi.
Một bí quyết của những người được quý ở tiệc: họ nhớ một chi tiết người kia vừa kể và nhắc lại sau đó. Bạn bảo con gái đang học vẽ, bé thích vẽ gì nhất. Chỉ một câu thôi, mà người kia thấy mình được nghe thật.
Giới thiệu ai với ai trước?
Đúng vậy, và phép giới thiệu có một trật tự khá rõ. Nguyên tắc chung là giới thiệu người trẻ hơn với người lớn tuổi hơn, người ít vai vế hơn với người có vai vế hơn, người nhà mình với khách. Nghĩa là bạn nói tên người được trọng hơn trước: thưa bác Hai, đây là Minh, bạn cùng lớp của con.
Phần quan trọng nhất của lời giới thiệu lại nằm ở câu sau tên: một chi tiết làm cầu nối. Bác Hai mê cây cảnh lắm, còn Minh vừa làm một khu vườn trên sân thượng. Chỉ thế thôi, bạn đã trao cho hai người một chủ đề và có thể lui ra mà không ai bị bỏ lơ.
Khi được giới thiệu, bạn nhắc lại tên người kia trong câu chào: chào chị Lan, rất vui được gặp chị. Nhắc tên giúp bạn nhớ, và người kia thấy được trân trọng.
Ở Việt Nam, cách xưng hô còn quan trọng hơn cả cái bắt tay. Khi chưa rõ tuổi, gọi anh chị là an toàn, người lớn hơn hẳn thì gọi cô chú hay bác. Người ta sẽ tự sửa nếu muốn bạn gọi khác, và lúc ấy bạn đổi theo ngay.
Những chủ đề nên để ngoài cửa
Nói thêm ở mặt ngược lại, vì một câu hỏi vô ý có thể làm cả buổi tối của người khác chùng xuống. Câu hỏi về tiền là đầu tiên nên tránh: lương bao nhiêu, nhà này mua hết bao nhiêu, chiếc đồng hồ ấy giá bao nhiêu. Hỏi giá đồ của người khác giống như đặt một tấm nhãn lên người họ.
Kế đến là những câu hỏi về thân thể và đời riêng, mà ở mình lại rất hay gặp: dạo này béo ra nhỉ, bao giờ cưới, sao chưa có em bé. Người hỏi thường không có ý xấu, nhưng người bị hỏi có thể đang mang một câu chuyện mà bạn không biết.
Chính trị, tôn giáo và những tranh cãi đang nóng trên mạng cũng nên tránh ở bữa tiệc xã giao, không phải vì chúng không quan trọng mà vì bàn tiệc không phải chỗ để thuyết phục ai. Chuyện sức khoẻ thì nghe được, nhưng đừng biến nó thành buổi kể bệnh.
Thay vào đó, những vùng an toàn và vui là du lịch, sách, phim, món ăn, nghề nghiệp ở góc thú vị, và những dự định. Câu hỏi bạn đang ấp ủ điều gì mới không phải ai cũng đã được hỏi.
Nhớ tên người mới gặp bằng cách nào?
Đúng là quên tên ngay sau khi vừa bắt tay là chuyện ai cũng từng gặp, và nó không phải vì trí nhớ kém mà vì lúc đó đầu óc bạn đang bận nghĩ mình sẽ nói gì. Mẹo đầu tiên là nhắc tên người kia ngay trong câu chào, rồi dùng thêm một lần nữa trong vài phút đầu.
Mẹo thứ hai là gắn tên với một hình ảnh hay một chi tiết. Chị Hồng làm vườn, anh Phong vừa đi Tây Bắc về. Tên gắn với câu chuyện sẽ ở lại lâu hơn tên đứng trơ một mình.
Nếu đã lỡ quên, cách lịch sự nhất là thành thật sớm: xin lỗi, mình vừa nghe mà quên mất, bạn nhắc lại tên giúp mình được không. Thú nhận trong năm phút đầu thì nhẹ nhàng, để tới cuối buổi mới hỏi thì khó hơn nhiều.
Sau bữa tiệc, nhiều người có thói quen ghi lại vài dòng vào danh bạ: gặp ở đâu, người ấy thích gì. Lần sau gặp lại, câu hỏi chuyến Tây Bắc của anh thế nào sẽ làm người kia bất ngờ một cách dễ chịu.
Rời một cuộc trò chuyện mà không ai thấy hụt
Còn một kỹ năng ít ai dạy: kết thúc cuộc trò chuyện. Ở tiệc đứng, chủ nhà mong khách đi lại, gặp nhiều người, nên đứng mãi với một người cũng không hẳn là tốt cho cả hai. Cái khó là rời đi sao cho người kia không thấy mình bị bỏ.
Cách nhẹ nhàng nhất là kết thúc bằng một câu tổng lại và một lời cảm ơn: nghe chuyện vườn trên sân thượng của chị vui quá, mình xin phép đi chào chủ nhà một chút nhé. Có lý do cụ thể, có lời khen, rồi bạn đi.
Cách tử tế hơn nữa là dẫn người kia tới một nhóm khác, giới thiệu họ với ai đó, rồi bạn mới lui ra. Người vừa trò chuyện với bạn không bị bỏ đứng một mình, và bạn để lại ấn tượng của một người chu đáo.
Lần tới đi tiệc, bạn thử đặt cho mình một việc nhỏ: giới thiệu được hai người với nhau bằng một chi tiết chung. Làm được một lần, bạn sẽ thấy góc phòng tiệc không còn đáng sợ nữa.
Câu hỏi thường gặp
Người hướng nội có cách nào đỡ mệt khi đi tiệc đông?
Người hướng nội nên đặt mục tiêu nhỏ, ví dụ trò chuyện sâu với hai ba người thay vì chào hết cả phòng. Đến sớm một chút cũng có lợi, vì lúc đầu phòng còn vắng, dễ bắt chuyện hơn khi đã đông kín.
Có nên đưa danh thiếp ở tiệc xã giao không?
Ở tiệc xã giao thuần tuý, đưa danh thiếp ngay khi gặp có thể bị xem là đang làm ăn. Nếu người kia hỏi cách liên lạc hoặc cuộc trò chuyện tự nhiên dẫn tới công việc, lúc ấy đưa danh thiếp là hợp.
Gặp người nổi tiếng ở tiệc thì nên cư xử thế nào?
Cứ đối xử như với mọi vị khách khác, chào hỏi tự nhiên và tránh xin chụp ảnh hay hỏi chuyện riêng tư. Người nổi tiếng đến bữa tiệc riêng thường mong được là một người khách bình thường.
Người kia nói mãi không dừng thì chen vào thế nào?
Bạn chờ một nhịp ngắt, gật đầu, rồi nối bằng câu tóm ý của họ và chuyển hướng hoặc xin phép rời đi. Cách này cho người kia thấy bạn đã lắng nghe, nên không bị cảm giác bị cắt lời.
Khen người khác ở tiệc sao cho không sáo?
Hãy khen một lựa chọn chứ đừng khen một món đồ đắt: màu áo hợp với chị quá, cách anh kể chuyện cuốn thật. Lời khen về con mắt và tính cách của người ta được nhớ lâu hơn lời khen về giá trị của thứ họ mang.
