Trên du thuyền, một vị khách lịch sự luôn xin phép trước khi bước lên tàu, đi chân trần hoặc giày đế mềm, mang hành lý bằng túi mềm thay vì vali cứng, nghe lời thuyền trưởng về mọi chuyện an toàn, tiết kiệm nước và điện, tôn trọng khu riêng của thuỷ thủ, và tuyệt đối không vứt gì xuống biển.
Chào bạn, đây là Giới Thượng Lưu. Được mời lên một chiếc du thuyền nghe thật lãng mạn: nắng, gió, mặt nước xanh. Nhưng con tàu cũng là một thế giới nhỏ với những luật lệ riêng, có từ hàng trăm năm đi biển. Tập này mình bước lên boong cùng bạn, và chỉ cho bạn những điều mà chủ tàu sẽ thầm cảm ơn.
Lên tàu: xin phép và cởi giày
Phép lịch sự đầu tiên là đừng tự ý bước lên tàu, kể cả khi bạn được mời. Hãy chờ chủ tàu hoặc thuyền viên ra đón, hỏi một câu xin phép lên tàu. Nghe có vẻ trịnh trọng, nhưng đây là truyền thống của người đi biển, con tàu được xem như ngôi nhà của người khác.
Phần lớn du thuyền yêu cầu khách đi chân trần hoặc giày đế mềm màu sáng trên boong. Lý do là sàn gỗ boong tàu đắt và dễ trầy, đế giày cứng, giày cao gót, đế đen có thể để lại vết khó tẩy. Nhiều tàu có một chiếc giỏ ở lối lên để khách để giày.
Chọn quần áo dễ di chuyển, thoải mái, có thêm áo khoác mỏng vì gió trên biển mát hơn nhiều so với trên bờ. Mũ có dây, kính râm, kem chống nắng là đồ không thể thiếu.
Nếu được mời đi chơi trên tàu của một người bạn, mang theo một món quà nhỏ cho chủ tàu là cử chỉ đẹp, như một món ăn nhẹ hay một thứ dùng được trên tàu.
Hành lý túi mềm và không gian chung
Đúng vậy, và chuyện hành lý nghe nhỏ mà quan trọng. Trên tàu, không gian cất đồ rất hạn chế. Vali cứng không gấp được, chiếm chỗ và dễ làm trầy sàn, vách. Vì thế khách đi du thuyền dài ngày thường dùng túi vải mềm, xếp gọn được vào tủ hay gầm giường.
Mang ít đồ hơn bạn nghĩ. Trên du thuyền, người ta mặc giản dị, thay đồ ít. Vài bộ đồ thoáng, đồ bơi, một bộ lịch sự hơn cho bữa tối là đủ.
Không gian chung trên tàu nhỏ, nên giữ gọn đồ của mình, đừng để khăn ướt, kem chống nắng rải khắp boong. Kem chống nắng dạng dầu rơi xuống sàn gỗ cũng khó làm sạch, hãy thoa trước khi lên boong.
Âm nhạc nên vừa phải, nhất là khi tàu neo gần những tàu khác. Tiếng ồn đi rất xa trên mặt nước, và những vịnh yên tĩnh là thứ mọi người đều đến để tìm.
Thuyền trưởng là người quyết định cuối cùng
Nói thêm về một điều không có ngoại lệ: trên tàu, thuyền trưởng có tiếng nói cuối cùng về an toàn. Chủ tàu có thể là người giàu nhất, khách có thể là người có địa vị nhất, nhưng khi thuyền trưởng nói thời tiết xấu không ra khơi, hay yêu cầu mặc áo phao, mọi người đều làm theo.
Hãy nghe kỹ phần hướng dẫn an toàn đầu chuyến: áo phao ở đâu, lối thoát hiểm thế nào, làm gì nếu có người rơi xuống nước. Trẻ em luôn mặc áo phao khi ở trên boong.
Không ngồi trên mép tàu khi tàu đang chạy, không nhảy xuống nước khi chưa được phép, vì có thể có chân vịt, dòng chảy hoặc vùng cấm. Đừng chạm vào các thiết bị điều khiển, dây, neo khi không được nhờ.
Uống rượu trên tàu nên rất có chừng mực. Trên mặt nước, rượu cộng với nắng và sóng dễ gây mất thăng bằng, và rơi xuống biển khi say là một trong những tai nạn đáng sợ nhất.
Nước, điện và biển sạch
Đúng là trên tàu, nước ngọt và điện là của hiếm. Tàu chở một lượng nước ngọt nhất định, có tàu tự lọc nước biển nhưng công suất có hạn. Tắm nhanh, khoá vòi khi xoa xà phòng, không xả nước liên tục là cách cư xử của người biết đi biển.
Nhà vệ sinh trên tàu thường có hệ thống riêng, rất dễ tắc. Hãy đọc kỹ hướng dẫn, và tuyệt đối không bỏ giấy ướt, băng vệ sinh, tóc vào bồn cầu. Một chiếc bồn cầu tắc giữa biển là rắc rối cho cả tàu.
Không vứt bất cứ thứ gì xuống biển, kể cả vỏ trái cây, đầu lọc thuốc lá. Ở những nơi như vịnh Hạ Long, đã được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, giữ gìn mặt nước và hang động là trách nhiệm của từng người khách.
Khi bơi hay chèo thuyền kayak quanh vịnh, đừng chạm vào san hô, đừng bẻ thạch nhũ trong hang. Những thứ ấy mất hàng nghìn năm để hình thành.
Thuỷ thủ, tiền boa và say sóng
Còn với đoàn thuỷ thủ, những người làm cho chuyến đi suôn sẻ. Họ thường có khu ở và khu làm việc riêng, khách không nên tự ý vào. Hãy chào hỏi, gọi tên, cảm ơn họ. Một đoàn thuỷ thủ được tôn trọng sẽ chăm sóc khách tận tình hơn rất nhiều.
Với du thuyền thuê có thuỷ thủ, ở nhiều nơi trên thế giới, khách có lệ để lại tiền boa cho cả đoàn vào cuối chuyến, thường trao cho thuyền trưởng để chia. Mức boa theo lệ từng vùng, hãy hỏi đơn vị cho thuê. Ở Việt Nam, với các tàu ngủ đêm trên vịnh, tiền boa không bắt buộc, nhưng được trân trọng khi bạn hài lòng.
Say sóng là chuyện rất thường, ngay cả người đi biển nhiều. Ngồi ở giữa tàu, nhìn về phía đường chân trời, ở nơi thoáng gió, ăn nhẹ trước chuyến đi. Nếu dễ say, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về cách phòng trước khi đi.
Lần tới lên một chiếc tàu, dù là tàu ngủ đêm trên vịnh hay chiếc thuyền nhỏ của bạn bè, bạn thử dừng ở chân cầu tàu và hỏi một câu xin phép lên tàu. Chủ tàu sẽ biết ngay mình đang đón một người khách hiểu chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Đi du thuyền có cần biết bơi không?
Không bắt buộc, nhưng người không biết bơi nên luôn mặc áo phao khi ở trên boong hoặc khi xuống nước, và báo cho thuyền viên biết. An toàn trên biển là chuyện của cả đoàn.
Mang trẻ nhỏ lên du thuyền cần lưu ý gì?
Trẻ nhỏ cần mặc áo phao vừa cỡ, có người lớn trông liên tục, không được chạy trên boong. Hỏi trước xem tàu có lan can an toàn, áo phao cho trẻ em và chỗ để trẻ nghỉ trưa không.
Đi du thuyền ngủ đêm trên vịnh nên chuẩn bị gì?
Mang thuốc cá nhân, đồ bơi, áo khoác mỏng cho buổi tối, giày đế mềm và túi chống nước cho điện thoại. Kiểm tra dự báo thời tiết, vì tàu có thể phải hoãn khi có gió mạnh hay bão.
Có được hút thuốc trên du thuyền không?
Nhiều tàu chỉ cho hút ở khu vực quy định ngoài trời, có tàu cấm hoàn toàn. Hãy hỏi trước, và không bao giờ vứt đầu lọc xuống biển.
Khách mời có nên giúp việc trên tàu không?
Trên tàu có thuỷ thủ, khách không cần làm việc. Trên thuyền nhỏ của bạn bè, bạn có thể đề nghị giúp, nhưng chỉ làm khi được hướng dẫn cụ thể, vì dây và neo có thể nguy hiểm với người chưa quen.
